Przejdź do treści
zawodPolicjant.pl
Zaloguj się Załóż konto

Służba i stosunek służbowy

Największa dziedzina w całej puli. Powstanie stosunku służbowego, ślubowanie, służba przygotowawcza i kontraktowa, droga służbowa i raporty, czas służby i dyżury domowe, urlopy, zajęcie zarobkowe poza służbą, zawieszenie, kary dyscyplinarne, wyróżnienia i zwolnienie ze służby.

Dziedzina 3 z 8 w naszym podziale 216 trzonów z jawnego wykazu. W tej dziedzinie mamy 56 pytań.

Ze służby w porze nocnej w godzinach od 22.00 do 6.00 oraz w niedzielę i święta zwalnia się policjanta

  1. a) wychowującego dziecko do 14 lat oraz policjanta, który ukończył 55 lat, bez względu na ich zgodę
  2. b) pełniącego służbę w podstawowym rozkładzie czasu służby oraz policjanta w służbie przygotowawczej
  3. c) opiekującego się dzieckiem do 8 lat oraz policjantkę karmiącą dziecko piersią, o ile nie wyrażą na to zgody poprawna
  4. d) z orzeczeniem komisji lekarskiej o ograniczonej zdolności do służby oraz pełniącego dyżur domowy
Sierżant Sokół wyjaśnia:

Dlaczego tak: Rozporządzenie wymienia trzy grupy: jedynego opiekuna dziecka do 8 lat albo osoby wymagającej stałej opieki, policjanta opiekującego się dzieckiem do 8 lat, gdy z tego uprawnienia nie korzysta drugi rodzic, oraz policjantkę karmiącą piersią. Klucz jest w dwóch słowach na końcu przepisu: „bez ich zgody”. Jeżeli policjant sam zgodzi się na taką służbę, może ją pełnić. Bezwzględny zakaz dotyczy tylko policjantki w ciąży i wynika z osobnego ustępu.

Podstawa prawna: rozporządzenie MSWiA z 11.09.2020 r. w sprawie czasu służby policjantów (t.j. Dz.U. 2024 poz. 401), § 16 ust. 2

Pułapka: Wiek dziecka to 8 lat, nie 14; czternastka pojawia się przy dwóch dniach zwolnienia od zajęć służbowych.

Policjant może pełnić dyżur domowy nie więcej niż

  1. a) 4 razy w miesiącu, w tym nie więcej niż raz w niedzielę lub święto poprawna
  2. b) 2 razy w miesiącu, w tym nie więcej niż raz w sobotę
  3. c) 6 razy w miesiącu, w tym dwa razy w niedzielę lub święto
  4. d) 8 razy w miesiącu, nigdy po zakończeniu służby nocnej
Sierżant Sokół wyjaśnia:

Dlaczego tak: Limit jest podwójny i trzeba pamiętać obie liczby: cztery dyżury w miesiącu i tylko jeden z nich w niedzielę lub święto. Do tego dochodzą limity czasowe: jeden dyżur najwyżej 24 godziny, a w dniu pełnienia służby 16 godzin, wszystkie razem nie więcej niż 48 godzin miesięcznie. Na teście najczęściej wpada się na drugim członie, bo pamięta się samą czwórkę.

Podstawa prawna: rozporządzenie MSWiA z 11.09.2020 r. w sprawie czasu służby policjantów (t.j. Dz.U. 2024 poz. 401), § 14 ust. 3

Policjanta przenosi się na niższe stanowisko służbowe w razie

  1. a) likwidacji zajmowanego stanowiska służbowego, gdy nie ma możliwości mianowania go na inne równorzędne stanowisko
  2. b) orzeczenia przez komisję lekarską trwałej niezdolności do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku służbowym
  3. c) nieprzydatności na zajmowanym stanowisku, stwierdzonej w opinii służbowej w okresie służby przygotowawczej
  4. d) wymierzenia kary dyscyplinarnej wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe poprawna
Sierżant Sokół wyjaśnia:

Dlaczego tak: Artykuł 38 dzieli się na dwa światy. Ustęp 1 mówi „przenosi się” i ma tylko jedną przesłankę: karę dyscyplinarną wyznaczenia na niższe stanowisko. Ustęp 2 mówi „można przenieść” i to z niego pochodzą trzy pozostałe warianty. Czytaj czasownik w trzonie, bo on rozstrzyga całe pytanie.

Podstawa prawna: ustawa o Policji (t.j. Dz.U. 2025 poz. 636), art. 38 ust. 1

Pułapka: Mylenie przeniesienia obowiązkowego z fakultatywnym; wszystkie przesłanki z ust. 2 są prawdziwe, ale tylko jako możliwość.

Postępowanie kwalifikacyjne do Policji zarządza i prowadzi

  1. a) Komendant Główny Policji, Komendant CBŚP, Komendant BSWP, Komendant CBZC, Dyrektor CLKP, Komendant-Rektor Akademii Policji w Szczytnie albo komendant szkoły policyjnej oraz komendant wojewódzki albo Komendant Stołeczny Policji poprawna
  2. b) wyłącznie Komendant Główny Policji, który następnie przekazuje akta kandydata komendantowi wojewódzkiemu właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania kandydata
  3. c) komendant powiatowy (miejski, rejonowy) Policji właściwy ze względu na miejsce zamieszkania kandydata, a w sprawach spornych komendant wojewódzki Policji
  4. d) minister właściwy do spraw wewnętrznych na wniosek Komendanta Głównego Policji, po zasięgnięciu opinii Komendanta-Rektora Akademii Policji w Szczytnie
Sierżant Sokół wyjaśnia:

Dlaczego tak: Ustawa wylicza siedem grup przełożonych, a rozporządzenie nazywa ich zbiorczo „przełożonym właściwym w sprawie postępowania kwalifikacyjnego”. Zapamiętaj po dolnej granicy: na liście nie ma komendanta powiatowego ani miejskiego. Komenda powiatowa przyjmuje dokumenty i prowadzi obsługę kandydata, ale samego postępowania nie zarządza.

Podstawa prawna: ustawa o Policji (t.j. Dz.U. 2025 poz. 636), art. 25 ust. 17; rozporządzenie MSWiA z 14.02.2025 r. w sprawie postępowania kwalifikacyjnego wobec kandydatów do służby w Policji (Dz.U. 2025 poz. 248), § 2 pkt 1

Pułapka: Komendant powiatowy (miejski) Policji nie jest przełożonym właściwym w sprawie postępowania kwalifikacyjnego.

Policjanta można zwolnić ze służby m.in. w przypadku

  1. a) orzeczenia trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską podległą ministrowi
  2. b) likwidacji jednostki Policji lub jej reorganizacji połączonej ze zmniejszeniem obsady etatowej poprawna
  3. c) wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby przez przełożonego dyscyplinarnego
  4. d) zrzeczenia się przez policjanta obywatelstwa polskiego w trybie odrębnych przepisów
Sierżant Sokół wyjaśnia:

Dlaczego tak: Słowo „można” kieruje cię do art. 41 ust. 2, czyli do zwolnień fakultatywnych. Trzy pozostałe warianty pochodzą z ust. 1, gdzie ustawa mówi „zwalnia się” i przełożony nie ma wyboru. Przy likwidacji jednostki zwolnienie następuje dopiero po upływie 6 miesięcy, a w służbie przygotowawczej po 3 miesiącach od decyzji.

Podstawa prawna: ustawa o Policji (t.j. Dz.U. 2025 poz. 636), art. 41 ust. 2

Pułapka: Trzon 94 jest lustrzany: tam pada „zwalnia się” i odpowiedzi trzeba szukać w art. 41 ust. 1.

Policjant obowiązany jest odmówić wykonania rozkazu lub polecenia przełożonego, jeśli jego wykonanie łączyłoby się z popełnieniem przestępstwa. O odmowie wykonania takiego rozkazu lub polecenia policjant powinien zameldować

  1. a) bezpośredniemu przełożonemu drogą służbową
  2. b) właściwemu miejscowo prokuratorowi w terminie 7 dni
  3. c) ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych
  4. d) Komendantowi Głównemu Policji, z pominięciem drogi służbowej poprawna
Sierżant Sokół wyjaśnia:

Dlaczego tak: Meldunek idzie na samą górę i celowo omija wszystkich pośredników. Ustawa robi tu wyłom od zasady drogi służbowej właśnie dlatego, że rozkaz mógł wydać ktoś z tej drogi. Obowiązek odmowy dotyczy nie tylko przełożonego, ale też polecenia prokuratora oraz organu administracji państwowej i samorządu terytorialnego.

Podstawa prawna: ustawa o Policji (t.j. Dz.U. 2025 poz. 636), art. 58 ust. 3

Pułapka: Odmowa jest obowiązkiem, a nie uprawnieniem, i dotyczy wyłącznie poleceń, których wykonanie łączyłoby się z popełnieniem przestępstwa.

Posterunkowy Jan N. w trakcie zatrzymania agresywnego, aktywnie stawiającego opór sprawcy rozboju, używał słów powszechnie uznanych za obelżywe. Z tego powodu zatrzymany złożył skargę. Po zakończeniu czynności post. Jan N. przeprosił zatrzymanego. Wcześniej policjant został ukarany za podobne zachowanie karą nagany, ale kara zatarła się. Wymierzając karę dyscyplinarną zgodnie z ustawą o Policji przełożony jako okoliczności łagodzące powinien wziąć pod uwagę

  1. a) zatarcie wcześniej wymierzonej kary nagany, które ustawa wymienia wśród okoliczności łagodzących
  2. b) przeproszenie zatrzymanego, czyli podjęcie starań o zmniejszenie skutków przewinienia dyscyplinarnego poprawna
  3. c) agresywne zachowanie zatrzymanego, które ustawa traktuje jako okoliczność łagodzącą wymiar kary dyscyplinarnej
  4. d) złożenie skargi przez zatrzymanego, bo ujawniło ono przewinienie przed wszczęciem postępowania
Sierżant Sokół wyjaśnia:

Dlaczego tak: Katalog okoliczności łagodzących jest zamknięty i liczy cztery pozycje: nieumyślność, starania o zmniejszenie skutków, brak doświadczenia lub umiejętności zawodowych oraz dobrowolne poinformowanie przełożonego przed wszczęciem postępowania. Ze scenariusza pasuje tylko przeprosiny. Zatarcie kary nagany działa inaczej: nie łagodzi, lecz odbiera przełożonemu okoliczność obciążającą, bo obciąża popełnienie przewinienia przed zatarciem wcześniejszej kary.

Podstawa prawna: ustawa o Policji (t.j. Dz.U. 2025 poz. 636), art. 134h ust. 3

Pułapka: Zatarcie kary to nie okoliczność łagodząca, tylko brak okoliczności obciążającej z art. 134h ust. 2 pkt 2.

Policjant będący w trakcie rozwodu poprosił przełożonego o zachowanie dyskrecji w przedmiotowej sprawie. Zgodnie z obowiązującymi przepisami przełożony

  1. a) powinien wysłuchać policjanta, udzielić mu wsparcia bądź pomocy i zachować przy tym dyskrecję poprawna
  2. b) ma obowiązek przekazać sprawę komórce właściwej w sprawach osobowych
  3. c) może odmówić rozmowy, bo sprawy rodzinne podwładnego są poza zakresem jego obowiązków
  4. d) powinien skierować policjanta do psychologa policyjnego i nie oceniać sprawy sam
Sierżant Sokół wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zasady etyki zawodowej nakładają na przełożonego obowiązek wysłuchania podwładnego również w sprawach osobistych i zrobienia tego dyskretnie. Prośba o dyskrecję nie koliduje z przepisami o przebiegu służby: dopiero prawomocny rozwód zmienia stan cywilny, a wtedy to sam policjant składa pisemny raport drogą służbową. Przełożony nie ma tu nic do zgłaszania za niego.

Podstawa prawna: zarządzenie nr 805 Komendanta Głównego Policji z 31.12.2003 r. w sprawie zasad etyki zawodowej policjanta (Dz.Urz. KGP 2004 poz. 3), § 20

Ustanie stosunku służbowego to rozwiązanie stosunku służbowego w związku

  1. a) wyłącznie z prawomocnym orzeczeniem kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby
  2. b) z upływem okresu służby przygotowawczej albo z zawieszeniem w czynnościach służbowych
  3. c) ze zwolnieniem policjanta ze służby lub jego śmiercią poprawna
  4. d) z przeniesieniem policjanta do dyspozycji przełożonego właściwego w sprawach osobowych
Sierżant Sokół wyjaśnia:

Dlaczego tak: To definicja z przepisów wstępnych rozporządzenia i ma dokładnie dwa człony: zwolnienie ze służby albo śmierć policjanta. Wydalenie ze służby jest tylko jedną z przyczyn zwolnienia, więc wariant zawężający do niego całą definicję jest błędny. Zawieszenie w czynnościach ani przeniesienie do dyspozycji stosunku służbowego nie kończą.

Podstawa prawna: rozporządzenie MSWiA z 14.05.2013 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów (t.j. Dz.U. 2023 poz. 2269), § 1 pkt 8

Policjant informuje drogą służbową przełożonego właściwego w sprawach osobowych m.in. o zmianie stanu cywilnego sporządzając pisemny

  1. a) meldunek
  2. b) raport poprawna
  3. c) wniosek personalny
  4. d) protokół służbowy
Sierżant Sokół wyjaśnia:

Dlaczego tak: Formą pisma w sprawach osobowych jest raport i składa się go drogą służbową w terminie 7 dni od zdarzenia. Ten sam raport obsługuje zmianę nazwiska, zmianę adresu, urodzenie dziecka, ukaranie za wykroczenie czy wszczęcie postępowania karnego. Meldunek to inna instytucja, zarezerwowana między innymi dla odmowy wykonania rozkazu.

Podstawa prawna: rozporządzenie MSWiA z 14.05.2013 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów (t.j. Dz.U. 2023 poz. 2269), § 13

Tryb zwracania się policjanta w sprawie osobowej lub innej sprawie wynikającej ze stosunku służbowego do przełożonego uprawnionego do jej załatwienia za pośrednictwem bezpośredniego przełożonego to

  1. a) meldunek
  2. b) wniosek
  3. c) postępowanie w sprawach osobowych
  4. d) droga służbowa poprawna
Sierżant Sokół wyjaśnia:

Dlaczego tak: To definicja słownikowa rozporządzenia, przepisana niemal dosłownie w trzonie. Istotą drogi służbowej jest pośrednictwo bezpośredniego przełożonego, a nie forma pisma. Wniosek w sprawie osobowej to treść, którą się tą drogą przesyła, więc mylenie tych dwóch pojęć jest tu najczęstszym błędem.

Podstawa prawna: rozporządzenie MSWiA z 14.05.2013 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów (t.j. Dz.U. 2023 poz. 2269), § 1 pkt 7

Policjant po zawarciu związku małżeńskiego jest obowiązany poinformować o tym fakcie przełożonego właściwego w sprawach osobowych niezwłocznie, jednakże nie później niż w terminie

  1. a) 7 dni od zaistnienia zdarzenia poprawna
  2. b) 3 dni od zaistnienia zdarzenia
  3. c) 14 dni od zaistnienia zdarzenia
  4. d) 30 dni od zaistnienia zdarzenia
Sierżant Sokół wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zawarcie małżeństwa to zmiana stanu cywilnego, a dla niej rozporządzenie daje jeden termin: niezwłocznie, najpóźniej w ciągu 7 dni. Czternaście dni pojawia się w zupełnie innym miejscu, przy informowaniu o zatrudnieniu małżonka w firmie detektywistycznej lub ochroniarskiej. Trzydzieści dni to termin na odpowiedź przełożonego na wniosek w sprawie osobowej.

Podstawa prawna: rozporządzenie MSWiA z 14.05.2013 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów (t.j. Dz.U. 2023 poz. 2269), § 13 pkt 2

Do czasu służby trwającej 8 godzin w korzystnych warunkach atmosferycznych wlicza się czas przerwy trwający

  1. a) 15 minut
  2. b) 30 minut
  3. c) 20 minut poprawna
  4. d) 45 minut
Sierżant Sokół wyjaśnia:

Dlaczego tak: Przy ośmiu godzinach służby do czasu służby wlicza się 20 minut przerwy, a przy dwunastu godzinach 45 minut. Zastrzeżenie o korzystnych warunkach jest tu istotne, bo przy niekorzystnych przerwę można przedłużyć do 45 minut w służbie ośmiogodzinnej i do 60 minut w dwunastogodzinnej. Trzydzieści minut to limit na przygotowanie do służby i jej zdanie, a nie przerwa.

Podstawa prawna: rozporządzenie MSWiA z 11.09.2020 r. w sprawie czasu służby policjantów (t.j. Dz.U. 2024 poz. 401), § 4 ust. 9

Inne godziny rozpoczęcia i zakończenia służby niż określone w podstawowym rozkładzie czasu służby wprowadzić może

  1. a) wyłącznie Komendant Główny Policji, w drodze zarządzenia obowiązującego w całej Policji
  2. b) dyżurny jednostki organizacyjnej Policji, w której policjant pełni służbę, albo jego zastępca
  3. c) bezpośredni przełożony policjanta po uzyskaniu zgody komórki organizacyjnej właściwej w sprawach osobowych
  4. d) przełożony właściwy w sprawach osobowych lub upoważniony przez niego kierownik komórki organizacyjnej poprawna
Sierżant Sokół wyjaśnia:

Dlaczego tak: Rozporządzenie pozwala ustalić indywidualny rozkład czasu służby w ramach normy, jeżeli przemawiają za tym szczególne potrzeby służby albo interes samego policjanta. Robi to przełożony właściwy w sprawach osobowych albo upoważniony przez niego kierownik komórki organizacyjnej. Policjant może o to wystąpić z wnioskiem i odpowiedź ma dostać na piśmie w ciągu 7 dni.

Podstawa prawna: rozporządzenie MSWiA z 11.09.2020 r. w sprawie czasu służby policjantów (t.j. Dz.U. 2024 poz. 401), § 2 ust. 2 i § 3 ust. 1

Pułapka: Dyżurny może polecić przedłużenie czasu służby, ale nie zmienia godzin rozpoczęcia i zakończenia służby.

Karami dyscyplinarnymi stosowanymi wobec policjantów są

  1. a) upomnienie, nagana, ostrzeżenie o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku, wyznaczenie na niższe stanowisko służbowe, obniżenie stopnia, ostrzeżenie o niepełnej przydatności do służby i wydalenie ze służby poprawna
  2. b) upomnienie, nagana, kara pieniężna do wysokości jednomiesięcznego uposażenia zasadniczego, wyznaczenie na niższe stanowisko służbowe, obniżenie stopnia, ostrzeżenie o niepełnej przydatności do służby oraz wydalenie ze służby
  3. c) upomnienie, nagana z ostrzeżeniem, zakaz awansowania przez 2 lata, wyznaczenie na niższe stanowisko służbowe, obniżenie stopnia i wydalenie ze służby
  4. d) upomnienie, nagana, przeniesienie do innej jednostki organizacyjnej Policji, obniżenie stopnia, ostrzeżenie o niepełnej przydatności do służby i wydalenie ze służby
Sierżant Sokół wyjaśnia:

Dlaczego tak: Katalog jest zamknięty i liczy siedem kar, ustawionych od najłagodniejszej do najsurowszej. Dwa razy pojawia się w nim ostrzeżenie o niepełnej przydatności: raz do służby na zajmowanym stanowisku, raz do służby w ogóle, i to nie jest pomyłka. Kary pieniężnej w tym katalogu nie ma, a przeniesienie do innej jednostki nie jest karą dyscyplinarną.

Podstawa prawna: ustawa o Policji (t.j. Dz.U. 2025 poz. 636), art. 134

Pułapka: Wyznaczenie na niższe stanowisko służbowe to kara; przeniesienie na niższe stanowisko z art. 38 to jej wykonanie, nie osobna kara.

Zgodnie z ustawą z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem

  1. a) 1 roku od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne
  2. b) 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne poprawna
  3. c) 5 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne
  4. d) 10 lat od dnia powstania roszczenia, niezależnie od jego wymagalności
Sierżant Sokół wyjaśnia:

Dlaczego tak: Trzy lata liczy się od wymagalności roszczenia, a nie od jego powstania czy od wypłaty uposażenia. Termin nie jest bezwzględny: organ może nie uwzględnić przedawnienia, jeżeli zwłokę usprawiedliwiają wyjątkowe okoliczności. Bieg przerywa każda czynność podjęta w celu dochodzenia roszczenia oraz uznanie roszczenia.

Podstawa prawna: ustawa o Policji (t.j. Dz.U. 2025 poz. 636), art. 107 ust. 1

Oświadczenie o stanie majątkowym policjanta przechowuje się

  1. a) przez 5 lat, licząc od dnia jego złożenia
  2. b) przez cały okres pełnienia służby przez policjanta
  3. c) przez 10 lat poprawna
  4. d) przez 3 lata od dnia rozwiązania stosunku służbowego
Sierżant Sokół wyjaśnia:

Dlaczego tak: Ustawa podaje jedną liczbę i nie wiąże jej z przebiegiem służby: dziesięć lat. Samo oświadczenie składa się przy nawiązaniu i rozwiązaniu stosunku służbowego, corocznie do 31 marca według stanu na 31 grudnia oraz na żądanie przełożonego. Informacje w nim zawarte są chronione jak materiały o klauzuli „zastrzeżone”.

Podstawa prawna: ustawa o Policji (t.j. Dz.U. 2025 poz. 636), art. 62 ust. 6

Jan K. od 4 lat jest członkiem partii politycznej. Dnia 16 czerwca 2020 r. został przyjęty do służby w Policji. W związku z tym dotychczasowe członkostwo w partii Jana K.

  1. a) trwa do dnia, w którym Jan K. złoży w partii pisemną rezygnację z członkostwa
  2. b) trwa nadal, jeżeli Jan K. zawiadomi o nim przełożonego właściwego w sprawach osobowych
  3. c) ustaje dopiero z dniem mianowania Jana K. na stałe, po zakończeniu służby przygotowawczej
  4. d) ustało z mocy ustawy z chwilą przyjęcia go do służby, czyli 16 czerwca 2020 r. poprawna
Sierżant Sokół wyjaśnia:

Dlaczego tak: Ustawa nie każe kandydatowi niczego wypowiadać ani składać rezygnacji. Członkostwo w partii ustaje samo, z chwilą przyjęcia do służby, więc data jest jedna: dzień przyjęcia. To co innego niż przynależność do stowarzyszeń krajowych, o której policjant tylko informuje przełożonego, i niż przynależność do organizacji zagranicznych, która wymaga zezwolenia Komendanta Głównego Policji.

Podstawa prawna: ustawa o Policji (t.j. Dz.U. 2025 poz. 636), art. 63 ust. 2

Policjant jest obowiązany powiadomić bezpośredniego przełożonego o planowanym wyjeździe zagranicznym, poza obszar Unii Europejskiej, na więcej niż

  1. a) 7 dni
  2. b) 3 dni poprawna
  3. c) 14 dni
  4. d) 30 dni
Sierżant Sokół wyjaśnia:

Dlaczego tak: Obowiązek powiadomienia uruchamiają dopiero wyjazdy dłuższe niż 3 dni i tylko poza obszar Unii Europejskiej. Powiadamiasz bezpośredniego przełożonego, a nie przełożonego właściwego w sprawach osobowych. Weekendowy wyjazd do państwa unijnego nie rodzi tu żadnego obowiązku.

Podstawa prawna: ustawa o Policji (t.j. Dz.U. 2025 poz. 636), art. 64

Pułapka: Warunek jest podwójny: więcej niż 3 dni i poza Unię Europejską; pominięcie drugiego członu to najczęstszy błąd.

Prawo do urlopu w pełnym wymiarze policjant nabywa z upływem

  1. a) 6 miesięcy służby
  2. b) 3 miesięcy służby
  3. c) roku służby poprawna
  4. d) 3 lat służby przygotowawczej
Sierżant Sokół wyjaśnia:

Dlaczego tak: Po 6 miesiącach służby dostajesz pierwszy urlop, ale w wymiarze połowy tego, co przysługuje po roku. Pełny wymiar, czyli 26 dni roboczych, nabywasz dopiero z upływem roku służby, a wykorzystany wcześniej urlop cząstkowy się do niego wlicza. Mianowanie na stałe po służbie przygotowawczej nie ma z tym nic wspólnego.

Podstawa prawna: ustawa o Policji (t.j. Dz.U. 2025 poz. 636), art. 82 ust. 3

Policjant nie może podejmować zajęcia zarobkowego poza służbą bez

  1. a) pisemnej zgody przełożonego poprawna
  2. b) zezwolenia Komendanta Głównego Policji
  3. c) zgłoszenia tego faktu w raporcie bezpośredniemu przełożonemu
  4. d) pozytywnej opinii komórki organizacyjnej właściwej w sprawach osobowych
Sierżant Sokół wyjaśnia:

Dlaczego tak: Ustawa żąda zgody i to wyraźnie pisemnej, więc ustne przyzwolenie przełożonego nic nie daje. Sama zgoda nie wystarczy: niezależnie od niej policjant nie może wykonywać czynności sprzecznych z obowiązkami służbowymi ani podważających zaufanie do Policji. Zezwolenie Komendanta Głównego Policji dotyczy czego innego, bo przynależności do organizacji zagranicznych.

Podstawa prawna: ustawa o Policji (t.j. Dz.U. 2025 poz. 636), art. 62 ust. 1

Przed rozpoczęciem urlopu wypoczynkowego i dodatkowego policjant zobowiązany jest

  1. a) rozliczyć się z otrzymanego wyposażenia oraz obowiązków służbowych na podstawie karty obiegowej
  2. b) złożyć drogą służbową raport z podaniem powodu urlopu oraz uzyskać na to zgodę przełożonego właściwego w sprawach osobowych
  3. c) zdać broń służbową i legitymację służbową w jednostce organizacyjnej Policji, w której pełni służbę
  4. d) pisemnie zawiadomić bezpośredniego przełożonego o przewidywanym miejscu pobytu i sposobie nawiązania z nim kontaktu poprawna
Sierżant Sokół wyjaśnia:

Dlaczego tak: Chodzi o to, żeby dało się cię odwołać z urlopu z ważnych względów służbowych, dlatego przepis żąda dwóch informacji: gdzie będziesz i jak się z tobą skontaktować. Zawiadomienie ma być pisemne i trafia do bezpośredniego przełożonego. Karta obiegowa to inna sytuacja, bo dotyczy między innymi urlopu wychowawczego i bezpłatnego, a nie wypoczynkowego.

Podstawa prawna: rozporządzenie MSWiA z 14.05.2013 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów (t.j. Dz.U. 2023 poz. 2269), § 11

Policjantka po powrocie z urlopu macierzyńskiego zawiadomiła raportem swojego bezpośredniego przełożonego o tym, że nadal karmi piersią swoje dziecko. Za zgodą policjantki pełni ona służby w niedzielę w godzinach 22:00-06:00. Sytuacja ta

  1. a) narusza przepisy, ponieważ zakaz służby nocnej policjantki karmiącej dziecko piersią jest bezwzględny i jej zgoda go nie uchyla
  2. b) jest zgodna z przepisami, bo taka służba policjantki karmiącej piersią jest zakazana tylko wtedy, gdy nie wyrazi ona zgody poprawna
  3. c) jest dopuszczalna dopiero po uzyskaniu zgody lekarza sprawującego opiekę nad dzieckiem policjantki
  4. d) jest dopuszczalna wyłącznie w niedzielę, bo zakaz służby w godzinach od 22.00 do 6.00 obowiązuje bez wyjątku
Sierżant Sokół wyjaśnia:

Dlaczego tak: Przepis kończy się słowami „bez ich zgody” i to one rozstrzygają cały scenariusz. Policjantka karmiąca piersią jest chroniona przed służbą nocną oraz w niedziele i święta, ale ochrona ta działa na jej rzecz i może z niej zrezygnować. Bezwzględny, niezależny od zgody zakaz dotyczy wyłącznie policjantki w ciąży i obejmuje dodatkowo służbę ponad normę czasu służby.

Podstawa prawna: rozporządzenie MSWiA z 11.09.2020 r. w sprawie czasu służby policjantów (t.j. Dz.U. 2024 poz. 401), § 16 ust. 2

Pułapka: Zakaz z ust. 1 dotyczący ciąży jest bezwarunkowy, zakaz z ust. 2 działa tylko wobec braku zgody.

Postępowanie kwalifikacyjne w stosunku do kandydata ubiegającego się o przyjęcie do służby w Policji w charakterze członka personelu lotniczego, posiadającego uprawnienia lotnicze w określonej specjalności odbywa się z pominięciem

  1. a) wyłącznie testu sprawności fizycznej, pozostałe etapy przeprowadza się w pełnym zakresie
  2. b) testu wiedzy i rozmowy kwalifikacyjnej, które zastępuje ocena posiadanych przez kandydata uprawnień lotniczych
  3. c) testu wiedzy, testu sprawności fizycznej oraz badania psychologicznego, w tym testu psychologicznego poprawna
  4. d) ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej do służby oraz postępowania sprawdzającego
Sierżant Sokół wyjaśnia:

Dlaczego tak: Porównaj katalog ośmiu etapów z listą etapów przewidzianą dla pilota i mechanika lotniczego, a zobaczysz różnicę: zostają dokumenty, rozmowa kwalifikacyjna, ustalenie zdolności fizycznej i psychicznej, sprawdzenie danych w ewidencjach i postępowanie sprawdzające. Odpadają trzy etapy sprawdzające, w tym test wiedzy. Dlatego w punktacji takiego kandydata liczy się wyłącznie rozmowa kwalifikacyjna, do 60 punktów.

Podstawa prawna: ustawa o Policji (t.j. Dz.U. 2025 poz. 636), art. 25 ust. 11

Pułapka: Rozmowa kwalifikacyjna zostaje, a nie odpada, bo jest jedynym punktowanym etapem tego kandydata.

Osobę przyjętą do służby w Policji mianuje się policjantem w służbie przygotowawczej na okres

  1. a) 18 miesięcy
  2. b) 6 miesięcy
  3. c) roku
  4. d) 3 lat poprawna
Sierżant Sokół wyjaśnia:

Dlaczego tak: Trzy lata to sztywny okres służby przygotowawczej i po jego upływie następuje mianowanie na stałe. W szczególnie uzasadnionych przypadkach przełożony może ten okres skrócić albo w ogóle zwolnić z odbywania służby przygotowawczej, ale komendant powiatowy (miejski) Policji takiego uprawnienia nie ma. Dwanaście miesięcy to okres próbny pierwszego kontraktu w służbie kontraktowej, nie służba przygotowawcza.

Podstawa prawna: ustawa o Policji (t.j. Dz.U. 2025 poz. 636), art. 29 ust. 1

Przełożony może przedłużyć okres służby przygotowawczej policjanta w razie przerwy w wykonywaniu przez policjanta obowiązków służbowych, trwającej dłużej niż

  1. a) 3 miesiące poprawna
  2. b) 1 miesiąc
  3. c) 6 miesięcy
  4. d) 30 dni
Sierżant Sokół wyjaśnia:

Dlaczego tak: Liczy się przerwa dłuższa niż 3 miesiące, więc przerwa równa trzem miesiącom jeszcze nie wystarczy. Przedłużenie jest fakultatywne: ustawa mówi „może przedłużyć”, a nie „przedłuża”. Ta sama trzymiesięczna granica wraca przy zaliczaniu służby kandydackiej do przygotowawczej.

Podstawa prawna: ustawa o Policji (t.j. Dz.U. 2025 poz. 636), art. 29 ust. 4

Policjanta zwalnia się ze służby m.in. w wypadku

  1. a) powołania do innej służby państwowej albo objęcia funkcji z wyboru w organach samorządu terytorialnego
  2. b) upływu 12 miesięcy od dnia zaprzestania przez policjanta służby z powodu choroby
  3. c) skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego poprawna
  4. d) gdy wymaga tego ważny interes służby, oceniany przez przełożonego właściwego w sprawach osobowych
Sierżant Sokół wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zwolnienie obowiązkowe przy skazaniu wymaga trzech cech naraz: prawomocności, umyślności i ścigania z oskarżenia publicznego. Zabraknie którejkolwiek i sprawa przechodzi do zwolnień fakultatywnych z ust. 2. Pozostałe trzy warianty to właśnie przesłanki fakultatywne, przy których przełożony może, ale nie musi zwolnić policjanta.

Podstawa prawna: ustawa o Policji (t.j. Dz.U. 2025 poz. 636), art. 41 ust. 1

Pułapka: Skazanie za przestępstwo nieumyślne albo ścigane z oskarżenia prywatnego daje tylko możliwość zwolnienia, nie obowiązek.

Policjanta zawiesza się w czynnościach służbowych w razie wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego na okres nie dłuższy niż

  1. a) 6 miesięcy
  2. b) 3 miesięcy poprawna
  3. c) 12 miesięcy
  4. d) 1 miesiąca
Sierżant Sokół wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zawieszenie obowiązkowe przy przestępstwie umyślnym ściganym z oskarżenia publicznego trwa najwyżej 3 miesiące. Dwanaście miesięcy to limit zawieszenia fakultatywnego, czyli przy przestępstwie nieumyślnym albo przy postępowaniu dyscyplinarnym. W szczególnie uzasadnionych przypadkach oba okresy można przedłużyć aż do zakończenia postępowania karnego.

Podstawa prawna: ustawa o Policji (t.j. Dz.U. 2025 poz. 636), art. 39 ust. 1

Pułapka: Upływ 12 miesięcy zawieszenia, gdy przyczyny nie ustały, jest osobną podstawą zwolnienia ze służby z art. 41 ust. 2 pkt 9.

W szczególnie uzasadnionych przypadkach okres zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych można przedłużyć

  1. a) o kolejne 3 miesiące, jednak nie więcej niż dwa razy w toku jednej sprawy
  2. b) do 12 miesięcy łącznie
  3. c) do czasu ukończenia postępowania karnego poprawna
  4. d) do dnia zatarcia skazania
Sierżant Sokół wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zawieszenie ma dwa podstawowe terminy: 3 miesiące, gdy wszczęto postępowanie o przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego, i 12 miesięcy przy przestępstwie nieumyślnym albo postępowaniu dyscyplinarnym. Dopiero w szczególnie uzasadnionych przypadkach ustawa pozwala wyjść poza te terminy, i to bez podawania nowej liczby miesięcy: przedłużenie biegnie do ukończenia postępowania karnego. Jeżeli szukasz w odpowiedziach kolejnej liczby, szukasz czegoś, czego w przepisie nie ma.

Podstawa prawna: ustawa o Policji (t.j. Dz.U. 2025 poz. 636), art. 39 ust. 3

Pułapka: Nie myl 3-miesięcznego zawieszenia obligatoryjnego z 12-miesięcznym fakultatywnym; przedłużenie dotyczy obu.

Policjanci i pracownicy Policji są obowiązani do zachowania

  1. a) drogi służbowej poprawna
  2. b) hierarchii stopni policyjnych także poza czasem służby
  3. c) tajemnicy przedsiębiorstwa w kontaktach z podmiotami zewnętrznymi
  4. d) drogi służbowej wyłącznie w sprawach osobowych i dyscyplinarnych
Sierżant Sokół wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zarządzenie o organizacji hierarchicznej nakłada ten obowiązek na obie grupy: policjantów i pracowników Policji. Droga służbowa to zwracanie się do przełożonego uprawnionego do załatwienia sprawy za pośrednictwem bezpośredniego przełożonego, a nie tylko w sprawach kadrowych. Wyjątki są wyliczone osobno, między innymi przy informacji o przestępstwie innego policjanta.

Podstawa prawna: zarządzenie nr 30 Komendanta Głównego Policji z 16.12.2013 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji (Dz.Urz. KGP 2018 poz. 89), § 4 ust. 1

Policjant może podjąć zajęcie zarobkowe poza służbą

  1. a) bez żadnych ograniczeń, jeżeli wykonuje je w czasie wolnym od służby
  2. b) po uzyskaniu pisemnej zgody przełożonego poprawna
  3. c) po ustnym poinformowaniu bezpośredniego przełożonego o rodzaju zajęcia
  4. d) wyłącznie za zezwoleniem Komendanta Głównego Policji wydanym na wniosek
Sierżant Sokół wyjaśnia:

Dlaczego tak: Przepis jest zbudowany jako zakaz z wyjątkiem: bez pisemnej zgody przełożonego zajęcia zarobkowego podjąć nie wolno. Zgoda musi być pisemna, więc rozmowa z kierownikiem niczego nie załatwia. Sama zgoda też nie otwiera drogi do wszystkiego: nadal nie wolno wykonywać czynności sprzecznych z obowiązkami ustawowymi ani podważających zaufanie do Policji.

Podstawa prawna: ustawa o Policji (t.j. Dz.U. 2025 poz. 636), art. 62 ust. 1

Pułapka: Zgoda przełożonego nie legalizuje zajęcia, które podważa zaufanie do Policji.

Czy policjant może być członkiem partii politycznej?

  1. a) Tak, jeżeli poinformuje o tym przełożonego właściwego w sprawach osobowych.
  2. b) Tak, ale wyłącznie za zezwoleniem Komendanta Głównego Policji.
  3. c) Nie, chyba że jest zawieszony w czynnościach służbowych albo przebywa na urlopie bezpłatnym.
  4. d) Nie, a dotychczasowe członkostwo ustaje z chwilą przyjęcia do służby. poprawna
Sierżant Sokół wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zakaz jest bezwarunkowy i nie ma od niego zgody ani zezwolenia. Ustawa idzie dalej: z chwilą przyjęcia do służby członkostwo w partii wygasa z mocy prawa, więc kandydat nie musi występować z niej sam. Porównaj to ze związkami zawodowymi, gdzie odpowiedź jest odwrotna.

Podstawa prawna: ustawa o Policji (t.j. Dz.U. 2025 poz. 636), art. 63 ust. 1

Pułapka: Zezwolenia Komendanta Głównego Policji wymaga przynależność do organizacji zagranicznych, a nie do partii.

Czy policjanci mogą zrzeszać się w związkach zawodowych Policji?

  1. a) Tak, z tym że nie przysługuje im prawo do strajku. poprawna
  2. b) Nie, ustawa odbiera im prawo koalicji.
  3. c) Tak, na zasadach ogólnych, z prawem do strajku.
  4. d) Tak, ale dopiero po mianowaniu na stałe.
Sierżant Sokół wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zrzeszanie się jest dozwolone, wycięte jest tylko jedno uprawnienie: strajk. Nie ma tu progu stażu ani zgody komendanta. To lustrzana para z pytaniem o partię polityczną, gdzie odpowiedź brzmi odwrotnie: partia nie, związek zawodowy tak.

Podstawa prawna: ustawa o Policji (t.j. Dz.U. 2025 poz. 636), art. 67 ust. 1

Policjantowi przysługuje prawo do corocznego płatnego urlopu wypoczynkowego w wymiarze

  1. a) 20 dni
  2. b) 26 dni kalendarzowych
  3. c) 30 dni
  4. d) 26 dni roboczych poprawna
Sierżant Sokół wyjaśnia:

Dlaczego tak: Wymiar liczy się w dniach roboczych, nie kalendarzowych, i to jest połowa tego pytania. Pełny wymiar nabywasz z upływem roku służby; po 6 miesiącach przysługuje ci połowa urlopu należnego po roku. Stażu ani wieku ustawa tu nie różnicuje, więc każdy policjant ma ten sam podstawowy wymiar.

Podstawa prawna: ustawa o Policji (t.j. Dz.U. 2025 poz. 636), art. 82 ust. 1

Policjantowi, który wzorowo wykonuje obowiązki, przejawia inicjatywę w służbie i doskonali kwalifikacje zawodowe, mogą być udzielane wyróżnienia m.in. w postaci

  1. a) podwyższenia dodatku służbowego na 12 miesięcy
  2. b) dodatkowego dnia wolnego za każdy rok służby
  3. c) przedterminowego mianowania na wyższy stopień policyjny poprawna
  4. d) skrócenia okresu służby przygotowawczej
Sierżant Sokół wyjaśnia:

Dlaczego tak: Katalog wyróżnień jest zamknięty i liczy cztery pozycje: pochwała, krótkoterminowy dodatkowy urlop wypoczynkowy do 10 dni roboczych, odznaka resortowa i przedterminowe mianowanie na wyższy stopień. Wszystko, co dotyczy pieniędzy albo stanowiska, jest osobną instytucją i wyróżnieniem nie jest. Pytanie ma bliźniaka pytającego o wyróżnienie, którego udzielić nie można.

Podstawa prawna: ustawa o Policji (t.j. Dz.U. 2025 poz. 636), art. 87 ust. 1

Bezpośredni przełożony, jeśli nie jest właściwy do załatwienia sprawy, przesyła wyższemu przełożonemu wniosek w sprawie osobowej wraz z opinią dotyczącą sposobu jej załatwienia w terminie

  1. a) 7 dni poprawna
  2. b) 3 dni
  3. c) 14 dni
  4. d) 30 dni
Sierżant Sokół wyjaśnia:

Dlaczego tak: To termin dla bezpośredniego przełożonego, który sam sprawy nie załatwi: przesyła wniosek wyżej razem z własną opinią co do sposobu załatwienia. Nie myl go z terminem na zawiadomienie policjanta o wyniku, który jest znacznie dłuższy. Tu chodzi o ruch dokumentu wewnątrz drogi służbowej, a nie o odpowiedź dla wnioskodawcy.

Podstawa prawna: rozporządzenie MSWiA z 14.05.2013 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów (t.j. Dz.U. 2023 poz. 2269), § 2 ust. 2

O sposobie załatwienia wniosku w sprawie osobowej należy zawiadomić policjanta w terminie

  1. a) 7 dni od dnia jego złożenia
  2. b) 14 dni od dnia jego złożenia
  3. c) 30 dni od dnia jego złożenia poprawna
  4. d) 60 dni od dnia jego złożenia
Sierżant Sokół wyjaśnia:

Dlaczego tak: Termin biegnie od dnia złożenia wniosku, a nie od dnia, w którym trafił on do przełożonego właściwego do jego załatwienia. Przepisy odrębne mogą przewidzieć inny termin, ale to jest zasada ogólna. Siedem dni z sąsiedniego ustępu dotyczy przekazania wniosku wyżej przez bezpośredniego przełożonego, nie zawiadomienia policjanta.

Podstawa prawna: rozporządzenie MSWiA z 14.05.2013 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów (t.j. Dz.U. 2023 poz. 2269), § 2 ust. 4

Zwolnienie od zajęć służbowych w wymiarze 2 dni w ciągu roku kalendarzowego przysługuje policjantowi wychowującemu przynajmniej jedno dziecko w wieku do lat

  1. a) 8
  2. b) 10
  3. c) 18
  4. d) 14 poprawna
Sierżant Sokół wyjaśnia:

Dlaczego tak: Granica wieku dziecka to 14 lat, a wymiar zwolnienia to 2 dni w roku kalendarzowym, niezależnie od liczby dzieci. Wystarczy wychowywać przynajmniej jedno takie dziecko. Zwolnienia od zajęć służbowych nie udziela się w formie rozkazu personalnego, więc formalności są tu minimalne.

Podstawa prawna: rozporządzenie MSWiA z 14.05.2013 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów (t.j. Dz.U. 2023 poz. 2269), § 8

Sierżant Jan N. nie mógł przyjechać na służbę, więc poinformował swojego przełożonego wysyłając do niego list. Zachowanie policjanta było

  1. a) nieprawidłowe, bo o nieobecności wolno zawiadomić wyłącznie osobiście albo przez inną osobę
  2. b) prawidłowe, bo o niemożności stawienia się do służby wolno poinformować przełożonego drogą pocztową poprawna
  3. c) nieprawidłowe, bo o nieobecności zawiadamia się przełożonego właściwego w sprawach osobowych
  4. d) nieprawidłowe, bo drogę pocztową dopuszcza się dopiero po upływie 7 dni nieobecności w służbie
Sierżant Sokół wyjaśnia:

Dlaczego tak: Przepis wymienia cztery sposoby przekazania informacji: osobiście, przez inną osobę, środkiem łączności albo drogą pocztową. List mieści się w ostatnim z nich, więc zachowanie sierżanta było poprawne. Adresatem jest bezpośredni przełożony, a nie przełożony właściwy w sprawach osobowych, i przy poczcie liczy się data stempla.

Podstawa prawna: rozporządzenie MSWiA z 14.05.2013 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów (t.j. Dz.U. 2023 poz. 2269), § 15 ust. 4

W razie braku możliwości stawienia się do służby można poinformować bezpośredniego przełożonego drogą pocztową, przy czym za datę przekazania informacji uważa się datę

  1. a) stempla pocztowego poprawna
  2. b) doręczenia pisma bezpośredniemu przełożonemu
  3. c) wpływu pisma do jednostki organizacyjnej Policji
  4. d) sporządzenia pisma przez policjanta i jego podpisania
Sierżant Sokół wyjaśnia:

Dlaczego tak: Liczy się moment nadania, potwierdzony stemplem, a nie to, kiedy list dotarł do jednostki. Dzięki temu opóźnienie poczty nie obciąża policjanta. Data napisania pisma nie ma znaczenia, bo przepis wiąże skutek z nadaniem przesyłki.

Podstawa prawna: rozporządzenie MSWiA z 14.05.2013 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów (t.j. Dz.U. 2023 poz. 2269), § 15 ust. 4

Wróć do spisu dziedzin albo przećwicz ten materiał w testach i na fiszkach. Tam czekają pytania ułożone przez nas ponad jawny wykaz - z tych samych przepisów, ale postawione inaczej, żeby sprawdzić, czy naprawdę rozumiesz przepis, a nie pamiętasz jedno zdanie.