Przejdź do treści
zawodPolicjant.pl
Zaloguj się Załóż konto

Służba i stosunek służbowy

Największa dziedzina w całej puli. Powstanie stosunku służbowego, ślubowanie, służba przygotowawcza i kontraktowa, droga służbowa i raporty, czas służby i dyżury domowe, urlopy, zajęcie zarobkowe poza służbą, zawieszenie, kary dyscyplinarne, wyróżnienia i zwolnienie ze służby.

Dziedzina 3 z 8 w naszym podziale 216 trzonów z jawnego wykazu. W tej dziedzinie mamy 56 pytań.

Na mocy ustawy o Policji policjantowi za nieprzestrzeganie zasad etyki zawodowej grozi odpowiedzialność

  1. a) porządkowa, na zasadach określonych w Kodeksie pracy
  2. b) karna, na zasadach określonych w Kodeksie karnym
  3. c) dyscyplinarna poprawna
  4. d) wyłącznie służbowa, ograniczona do rozmowy dyscyplinującej z przełożonym
Sierżant Sokół wyjaśnia:

Dlaczego tak: Ustawa stawia znak równości między dwiema podstawami odpowiedzialności dyscyplinarnej: naruszeniem dyscypliny służbowej i nieprzestrzeganiem zasad etyki zawodowej. Złamanie zarządzenia nr 805 nie jest więc samo w sobie przestępstwem, tylko przewinieniem dyscyplinarnym. Katalog kar jest w tej samej ustawie i sięga od upomnienia do wydalenia ze służby.

Podstawa prawna: ustawa o Policji (t.j. Dz.U. 2025 poz. 636), art. 132 ust. 1

Policjant jest obowiązany niezwłocznie, jednakże nie później niż w terminie 7 dni od zaistnienia zdarzenia, poinformować w pisemnym raporcie drogą służbową przełożonego właściwego w sprawach osobowych o

  1. a) planowanym wyjeździe zagranicznym poza obszar Unii Europejskiej na więcej niż 3 dni
  2. b) podjęciu przez małżonka zatrudnienia w podmiocie świadczącym usługi ochrony osób i mienia
  3. c) zamiarze podjęcia studiów podyplomowych poza jednostkami organizacyjnymi Policji
  4. d) urodzeniu się dziecka, przysposobieniu dziecka lub przyjęciu dziecka na wychowanie poprawna
Sierżant Sokół wyjaśnia:

Dlaczego tak: Katalog raportu siedmiodniowego obejmuje zdarzenia z życia osobowego: zmianę nazwiska lub imienia, zmianę stanu cywilnego, postępowanie karne, ukaranie za wykroczenie, utratę uprawnienia zawodowego, zmianę adresu i sprawy dziecka. Pozostałe obowiązki informacyjne mają własne przepisy, własne terminy i innych adresatów: wyjazd zagraniczny zgłasza się bezpośredniemu przełożonemu, a zatrudnienie małżonka w firmie ochroniarskiej w terminie 14 dni. Tu formą jest pisemny raport składany drogą służbową.

Podstawa prawna: rozporządzenie MSWiA z 14.05.2013 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów (t.j. Dz.U. 2023 poz. 2269), § 13

Czas na przygotowanie się policjanta do służby, w tym pobranie uzbrojenia i wyposażenia nie powinien przekraczać

  1. a) kwadransa
  2. b) 1 godziny
  3. c) 5 minut
  4. d) 30 minut poprawna
Sierżant Sokół wyjaśnia:

Dlaczego tak: Rozporządzenie o czasie służby zna tylko jedną liczbę na przygotowanie do służby i jej zdanie i jest to 30 minut wliczanych do czasu służby. Pobranie broni i wyposażenia mieści się w tym limicie, bo przepis nie rozbija go na czynności. To ta sama reguła, o którą pyta drugie pytanie z puli, sformułowane od strony uprawnienia policjanta.

Podstawa prawna: rozporządzenie MSWiA z 11.09.2020 r. w sprawie czasu służby policjantów (t.j. Dz.U. 2024 poz. 401), § 11 ust. 1

Policjant może pełnić dyżur domowy (na polecenie przełożonego właściwego do spraw osobowych) nieprzekraczający

  1. a) 12 godzin, a w dniu, w którym policjant pełni służbę - 8 godzin
  2. b) 24 godzin, a w dniu, w którym policjant pełni służbę - 16 godzin poprawna
  3. c) 36 godzin, a w dniu, w którym policjant pełni służbę - 12 godzin
  4. d) 48 godzin, a w dniu, w którym policjant pełni służbę - 24 godzin
Sierżant Sokół wyjaśnia:

Dlaczego tak: Jeden dyżur domowy to najwyżej 24 godziny, a jeżeli tego samego dnia pełnisz służbę, limit spada do 16 godzin. Osobne granice dotyczą częstotliwości: nie więcej niż 4 dyżury w miesiącu, w tym najwyżej jeden w niedzielę lub święto, i łącznie nie więcej niż 48 godzin miesięcznie. Wielu kandydatów podstawia właśnie te 48 godzin, bo to limit miesięczny, a nie limit jednego dyżuru.

Podstawa prawna: rozporządzenie MSWiA z 11.09.2020 r. w sprawie czasu służby policjantów (t.j. Dz.U. 2024 poz. 401), § 14 ust. 3

Pułapka: 48 godzin to suma wszystkich dyżurów w miesiącu, nie długość pojedynczego dyżuru.

Policjant NIE może

  1. a) brać udziału w strajku poprawna
  2. b) należeć do stowarzyszenia krajowego działającego poza służbą
  3. c) zrzeszać się w związku zawodowym policjantów
  4. d) wyjeżdżać za granicę bez pisemnej zgody przełożonego
Sierżant Sokół wyjaśnia:

Dlaczego tak: Prawo do zrzeszania się w związkach zawodowych policjantom przysługuje, wyłączony jest tylko strajk. Przynależność do stowarzyszenia krajowego jest dozwolona, trzeba o niej jedynie poinformować przełożonego; zezwolenia wymaga dopiero organizacja zagraniczna lub międzynarodowa. Wyjazd zagraniczny poza Unię Europejską na więcej niż 3 dni zgłasza się bezpośredniemu przełożonemu i jest to powiadomienie, a nie wniosek o zgodę.

Podstawa prawna: ustawa o Policji (t.j. Dz.U. 2025 poz. 636), art. 67 ust. 1

Pułapka: Obowiązek poinformowania i obowiązek uzyskania zgody to dwie różne konstrukcje; przy stowarzyszeniach krajowych jest tylko ta pierwsza.

Policjantowi przysługuje czas na bezpośrednie przygotowanie do służby i jej zdanie, który wlicza się do czasu służby. Czas ten nie powinien być dłuższy niż

  1. a) 20 minut
  2. b) 30 minut poprawna
  3. c) 45 minut
  4. d) 1 godziny
Sierżant Sokół wyjaśnia:

Dlaczego tak: Do czasu służby wlicza się nie więcej niż 30 minut łącznie na przygotowanie i na zdanie służby, a nie po 30 minut na każdą z tych czynności. Nie myl tego z przerwą w służbie, która wynosi 20 minut przy służbie ośmiogodzinnej i 45 minut przy dwunastogodzinnej. Obie liczby są w tym samym rozporządzeniu i właśnie dlatego się mylą.

Podstawa prawna: rozporządzenie MSWiA z 11.09.2020 r. w sprawie czasu służby policjantów (t.j. Dz.U. 2024 poz. 401), § 11 ust. 1

Pułapka: 20 i 45 minut to przerwy wliczane do czasu służby, a nie czas na przygotowanie do niej.

Policjant obowiązany jest odmówić wykonania rozkazu lub polecenia służbowego, jeżeli wykonanie rozkazu lub polecenia łączyłoby się z popełnieniem

  1. a) wykroczenia
  2. b) przewinienia dyscyplinarnego
  3. c) czynu naruszającego zasady etyki zawodowej
  4. d) przestępstwa poprawna
Sierżant Sokół wyjaśnia:

Dlaczego tak: Przepis stawia poprzeczkę wysoko i konkretnie: obowiązek odmowy powstaje dopiero wtedy, gdy wykonanie rozkazu oznaczałoby popełnienie przestępstwa. Dotyczy to także poleceń prokuratora oraz organów administracji państwowej i samorządu terytorialnego. O odmowie melduje się Komendantowi Głównemu Policji z pominięciem drogi służbowej, a sama odmowa w takim przypadku nie jest naruszeniem dyscypliny służbowej.

Podstawa prawna: ustawa o Policji (t.j. Dz.U. 2025 poz. 636), art. 58 ust. 2

Pułapka: Odmowa nie przysługuje przy poleceniu, które wydaje się tylko niecelowe albo niewygodne.

Policjantowi, który wzorowo wykonuje obowiązki, przejawia inicjatywę w służbie i doskonali kwalifikacje zawodowe nie może być udzielone wyróżnienie

  1. a) w postaci pochwały
  2. b) w postaci przyznania odznaki resortowej
  3. c) w postaci awansu na wyższe stanowisko służbowe poza kolejnością poprawna
  4. d) w postaci krótkoterminowego dodatkowego urlopu wypoczynkowego w wymiarze do 10 dni roboczych
Sierżant Sokół wyjaśnia:

Dlaczego tak: Ustawowy katalog wyróżnień ma cztery pozycje i awansu na stanowisko wśród nich nie ma. Wyróżnieniem jest przedterminowe mianowanie na wyższy stopień policyjny i to właśnie te dwie instytucje mylą się najczęściej: stopień to nie stanowisko. Osobno przepis wskazuje, komu wyróżnienia się nie udziela, na przykład policjantowi ukaranemu dyscyplinarnie przed zatarciem kary.

Podstawa prawna: ustawa o Policji (t.j. Dz.U. 2025 poz. 636), art. 87 ust. 1

Pułapka: Mianowanie na wyższy stopień to wyróżnienie, wyznaczenie na wyższe stanowisko to zmiana stosunku służbowego.

Przed podjęciem służby policjant składa ślubowanie, w którym zobowiązuje się do przestrzegania zasad

  1. a) współżycia społecznego
  2. b) etyki zawodowej poprawna
  3. c) bezstronności światopoglądowej i religijnej
  4. d) gospodarności i oszczędnego dysponowania mieniem
Sierżant Sokół wyjaśnia:

Dlaczego tak: Rota kończy się zobowiązaniem do strzeżenia tajemnic związanych ze służbą, honoru, godności i dobrego imienia służby oraz do przestrzegania zasad etyki zawodowej. To domyka koło: naruszenie zasad etyki jest potem samodzielną podstawą odpowiedzialności dyscyplinarnej. Rota jest w art. 27 ust. 1, choć wielu szuka jej w przepisie o powstaniu stosunku służbowego.

Podstawa prawna: ustawa o Policji (t.j. Dz.U. 2025 poz. 636), art. 27 ust. 1

Pułapka: Rota ślubowania jest w art. 27, a nie w art. 28, który reguluje mianowanie.

Służbę w Policji może pełnić obywatel

  1. a) polski o nieposzlakowanej opinii, który nie ukończył 35. roku życia i ma wykształcenie wyższe
  2. b) polski albo obywatel innego państwa Unii Europejskiej znający język polski w stopniu komunikatywnym
  3. c) polski o nieposzlakowanej opinii, korzystający z pełni praw publicznych, z wykształceniem co najmniej średnim poprawna
  4. d) polski o nieposzlakowanej opinii, który odbył zasadniczą służbę wojskową i ma wykształcenie średnie
Sierżant Sokół wyjaśnia:

Dlaczego tak: Ustawa wymienia sześć przesłanek: obywatelstwo polskie, nieposzlakowana opinia, niekaralność za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, pełnia praw publicznych, wykształcenie co najmniej średnie lub średnie branżowe oraz zdolność fizyczna i psychiczna wraz z rękojmią zachowania tajemnicy. Górnej granicy wieku w tym przepisie nie ma i nigdzie indziej w ustawie też jej nie znajdziesz. Uregulowany stosunek do służby wojskowej to warunek mianowania z art. 28 ust. 3, a nie przesłanka z art. 25, i nie stosuje się go do kobiet.

Podstawa prawna: ustawa o Policji (t.j. Dz.U. 2025 poz. 636), art. 25 ust. 1

Pułapka: Powtarzana w sieci granica 35 lat nie ma podstawy w ustawie.

Początek służby w Policji liczy się od dnia

  1. a) złożenia przez policjanta ślubowania według roty ustawowej
  2. b) określonego w rozkazie o mianowaniu funkcjonariusza Policji poprawna
  3. c) rozpoczęcia szkolenia zawodowego podstawowego
  4. d) doręczenia decyzji kończącej postępowanie kwalifikacyjne
Sierżant Sokół wyjaśnia:

Dlaczego tak: Datę początku służby wyznacza rozkaz o mianowaniu i tylko on. Ślubowanie składa się przed podjęciem służby, więc jest wcześniejsze i nie wyznacza tej daty. Szkolenie podstawowe zaczyna się już w trakcie służby, a postępowanie kwalifikacyjne kończy się przed mianowaniem.

Podstawa prawna: ustawa o Policji (t.j. Dz.U. 2025 poz. 636), art. 28 ust. 2

Pułapka: Ślubowanie poprzedza podjęcie służby, ale początek służby liczy się od dnia z rozkazu.

Postępowanie kwalifikacyjne do Policji NIE obejmuje

  1. a) testu wiedzy
  2. b) rozmowy kwalifikacyjnej
  3. c) badania psychologicznego, w tym testu psychologicznego
  4. d) testu sprawności strzeleckiej poprawna
Sierżant Sokół wyjaśnia:

Dlaczego tak: Etapów jest osiem: złożenie dokumentów, test wiedzy, test sprawności fizycznej, badanie psychologiczne, rozmowa kwalifikacyjna, ustalenie zdolności fizycznej i psychicznej przez komisję lekarską, sprawdzenie danych w ewidencjach i rejestrach oraz postępowanie sprawdzające, gdy brakuje poświadczenia bezpieczeństwa. Strzelania w tym katalogu nie ma, bo posługiwania się bronią uczysz się dopiero na szkoleniu zawodowym podstawowym. Test sprawności fizycznej to cztery próby wytrzymałościowe i siłowe, nie strzelnica.

Podstawa prawna: ustawa o Policji (t.j. Dz.U. 2025 poz. 636), art. 25 ust. 2

Służby w Policji NIE może pełnić obywatel polski o nieposzlakowanej opinii, który

  1. a) ukończył 35. rok życia i nie ma wykształcenia wyższego
  2. b) został skazany prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo skarbowe poprawna
  3. c) nie odbył zasadniczej służby wojskowej
  4. d) nie ukończył szkoły średniej o profilu policyjnym ani klasy mundurowej
Sierżant Sokół wyjaśnia:

Dlaczego tak: Przepis wyklucza skazanie prawomocnym wyrokiem za przestępstwo albo przestępstwo skarbowe, bez znaczenia, czy było umyślne. Wieku ustawa nie limituje w żadną stronę poza pełnoletnością, a wykształcenie wystarczy średnie lub średnie branżowe, dowolnego profilu. Zasadnicza służba wojskowa nie jest wymagana; przy mianowaniu liczy się uregulowany stosunek do służby wojskowej, i to z innego artykułu.

Podstawa prawna: ustawa o Policji (t.j. Dz.U. 2025 poz. 636), art. 25 ust. 1

Pułapka: Klasa mundurowa daje punkty preferencyjne, ale nie jest warunkiem przyjęcia.

Stosunek służbowy policjanta powstaje w drodze mianowania na podstawie

  1. a) dobrowolnego zgłoszenia się do służby poprawna
  2. b) umowy o pracę zawartej z komendantem
  3. c) powołania przez ministra
  4. d) decyzji administracyjnej komendanta
Sierżant Sokół wyjaśnia:

Dlaczego tak: Stosunek służbowy nie jest stosunkiem pracy i nie powstaje z umowy. Powstaje przez mianowanie, a jego warunkiem jest dobrowolne zgłoszenie się do służby, więc nikogo nie da się do Policji mianować wbrew jego woli. Mianowanie następuje na okres służby przygotowawczej lub kandydackiej, na okres służby kontraktowej albo na stałe.

Podstawa prawna: ustawa o Policji (t.j. Dz.U. 2025 poz. 636), art. 28 ust. 1

Pułapka: Kontrakt przy służbie kontraktowej poprzedza mianowanie, ale to nadal mianowanie tworzy stosunek służbowy.

Przesłanką zwolnienia policjanta ze służby w Policji, jest orzeczenie

  1. a) przez komisję lekarską czasowej niezdolności do służby trwającej ponad 30 dni
  2. b) przez przełożonego dyscyplinarnego kary nagany za przewinienie dyscyplinarne
  3. c) trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską poprawna
  4. d) przez sąd kary grzywny za wykroczenie popełnione poza czasem służby
Sierżant Sokół wyjaśnia:

Dlaczego tak: To pierwsza pozycja katalogu zwolnień obligatoryjnych, w którym ustawa mówi „zwalnia się”, a nie „można zwolnić”. Kluczowe jest słowo trwała: czasowa niezdolność uruchamia inne rozwiązania, a dopiero 12 miesięcy nieprzerwanej choroby pozwala zwolnić policjanta fakultatywnie. Nagana i grzywna za wykroczenie nie są przesłankami zwolnienia; ze służby wydala się karą dyscyplinarną wydalenia.

Podstawa prawna: ustawa o Policji (t.j. Dz.U. 2025 poz. 636), art. 41 ust. 1

Pułapka: Rozdziel katalog obligatoryjny z ust. 1 od fakultatywnego z ust. 2.

Policjantowi skierowanemu do szkoły lub na przeszkolenie albo na studia w kraju

  1. a) przysługuje uposażenie oraz inne należności pieniężne poprawna
  2. b) przysługuje wyłącznie zryczałtowany równoważnik pieniężny na pokrycie kosztów przejazdu
  3. c) przysługuje połowa uposażenia zasadniczego
  4. d) zawiesza się wypłatę uposażenia na czas trwania nauki
Sierżant Sokół wyjaśnia:

Dlaczego tak: Skierowanie do szkoły, na przeszkolenie albo na studia w kraju nie przerywa pełnienia służby, więc uposażenie płynie dalej, a obok niego przysługują inne należności pieniężne. Zryczałtowany równoważnik na przejazdy jest jedną z tych należności, a nie zamiennikiem uposażenia. Szczegóły wysokości i zasad wypłaty przenosi ustawa do rozporządzenia.

Podstawa prawna: ustawa o Policji (t.j. Dz.U. 2025 poz. 636), art. 122 ust. 1

Wróć do spisu dziedzin albo przećwicz ten materiał w testach i na fiszkach. Tam czekają pytania ułożone przez nas ponad jawny wykaz - z tych samych przepisów, ale postawione inaczej, żeby sprawdzić, czy naprawdę rozumiesz przepis, a nie pamiętasz jedno zdanie.